Tóm tắt Chương 2
hương
2 giới thiệu nhạc khí Dây gồm 2 loại là nhạc khí Dây gảy và
nhạc khí Dây kéo (cung vĩ).
Loại có dọc (cần đàn)
2.1.1.1 .Ðàn Nguyệt
2.1.1.2. Ðàn Ðáy
2.1.1.3. Ðàn Tỳ Bà
2.1.1.4. Ðàn Tam
2.1.1.5. Ðàn Ðoản
2.1.1.6. Ðàn Sến
2.1.1.7. Ðàn Ghi-Ta Việt NamLoại không dọc (không có cần đàn):
2.1.2.1 Ðàn Cò (Nhị)
2.1.2.2. Ðàn Cò Líu
2.1.2.3. Ðàn Cò Lòn
2.1.2.4. Ðàn Gáo (Ðàn Hồ)
Tại Việt Nam có 2 loại nhạc khí dây gảy mà không có ở các nước khác là Ðàn Ðáy và Ðàn Bầu (đàn độc huyền). Ðàn Ðáy là loại đàn dây gảy có dọc (cần đàn) có 3 dây với mặt đàn làm bằng gỗ chứ không bịt da trăn như mặt đàn của Ðàn Tam, Ðàn Ðáy có dọc (cần đàn) dài, đàn không có đáy, phím cao, có đủ khả năng của Ðàn Nguyệt, Ðàn Tam và Ðàn Tỳ Bà, Ðàn Ðáy đã xuất hiện từ đời nhà Lê, từ hình thức đến cách đàn thật độc đáo. Ðàn Ðáy chỉ có ở Việt Nam, trên thế giới không có loại đàn nào có hình dáng, kích thước và cách đàn giống như đàn Ðáy, đàn Ðáy mang đặc tính dân tộc rất rõ rệt. Ðàn Bầu là loại đàn dây gảy không dọc (không có cần đàn), Ðàn Bầu chỉ một dây mà phải gảy ngay nút giao động để tạo ra bồi âm rồi nhờ cần tre (vòi đàn) mà làm cho độ cao của bồi âm thay đổi, khác hẳn Ðàn Ixian qin (Nhất huyền cầm của Trung Quốc) hay Ichigenkin của Nhật Bản, cũng một dây như Ðàn Bầu mà cách đàn khác tay trái nhấn trên dây, làm cho khúc dây giao động ngắn hoặc dài để tạo ra giọng cao hoặc thấp của tiếng đàn, khác hẳn Ðàn Sadev (xa-điêu) của Campuchia cũng một dây mà không dùng bồi âm. Ðàn Ðáy và Ðàn Bầu là hai nhạc khí rất độc đáo của người Việt. Việt Nam cũng có nhiều loại đàn dây gảy khác ví dụ như Ðàn Tranh là loại đàn dây gảy không dọc (không có cần đàn), cùng loại với Ðàn Zeng của Trung Quốc và Ðàn Koto của Nhật Bản; Ðàn Tam là loại đàn dây gảy có dọc (cần đàn) có 3 dây cùng loại với đàn Sanxian của Trung Quốc và Shamisen của Nhật Bản; Ðàn Tỳ Bà là loại đàn dây gảy có dọc (cần đàn) cùng loại với Ðàn PiPa của Trung Quốc và Ðàn Biwa của Nhật Bản.
Các nhạc khí dây kéo (cung vĩ):
Như Ðàn Cò ( còn gọi là Ðàn Nhị); Ðàn Hồ (ở miền Nam còn gọi là Ðàn Gáo) Trung Quốc gọi là Erhu (Nhị Hồ) hay Hu qin (Hồ cầm). Bầu cộng hưởng của Ðàn Cò là một ống tròn bịt da trăn, còn Ðàn Gáo là nửa gáo dừa bịt mặt gỗ.
Bộ Dây gồm 9 nhạc khí Dây gảy
và 4 nhạc khí Dây kéo của Dân tộc Việt rất phong phú, đa dạng,
màu âm đẹp được sử dụng rộng rãi và phổ biến để độc tấu,
hòa tấu trong các dàn nhạc từ xưa đến nay như các dàn nhạc sân
khấu, Dàn nhạc Tuồng, Chèo,
Cải lương, các dàn nhạc khác như
Dàn nhạc Dân tộc Tổng hợp v.v...
Hiện nay các nhạc khí bộ Dây luôn được phát triển và đã có
nhiều tác phẩm mới viết hoặc phối cho các nhạc khí dây gảy
Việt Nam độc tấu cùng với Dàn nhạc Giao hưởng như Concerto cho
Ðàn Tranh và Dàn nhạc Giao hưởng của GSTS. Quang Hải 
,
hoặc các tác phẩm mới của các tác giả khác... đã nâng cao
kỹ thuật biểu diễn của các nhạc khí Việt Nam, tạo điều kiện
cho các nghệ sĩ Việt Nam biểu diễn bằng các nhạc khí Việt Nam
giao lưu và hòa nhạc cùng với các
nhạc khí khác trên thế giới.